واتموني استاد فرامرز مسرور ماسالي، تالشی پیشکیسوته پیره شاعیری نه

حسین صفری سید آبادی

 الا شه دونه شــي پشونيیـَه یـْمه                   پــــرا جنگلي كو چته، هتـَه یـْمه

مگه مˇ شا  دبرده شنگه دشمـِن                  ريشه صد ويشه كو آتنیيـَه يـْمه

 نارنه گف :

          پنجاه دهه اولنه نيمه كو كˇ خيلي چمـَه اورونـَه خردنن دنیا دلکه نینا، فومنی مدرسه ئون کو چمه ماسالییه رفقن پيله مردكي نومی برين و يـَندي نه وايـْن اه  ياله مردكی اي گله بلنده شعر ( منظومه ) واته و چه نومي نوئه شه « خنديله پشت ».

         اه موقع خيلي جان دومه ام تالشه مردكي شعري بيا فم ( بتلفم ) ولي نشاتمه. چندین سال  دویرده و اینقلاب به ؛ هني نشاتمه اه ي يافته ؛ دا ام كˇهشتادی دهه اوائیلی را تالشون « خانه ی تالش »ي تهروني كو بˇ پا كرده و تهرون و گيلوني كو جشنواره ئوني را تاو آدوشونه. هشتاد و سه تاوستوني مسمه شاندرميني تالاري كو « شو ˇ شعر » ی استه. تهروني كو را دلكيمه واتمه شاندرمین بومون کˇ از كرا آم.

         دوربيني كرايه كردˇمه و صبي سحري را دلكيمه. ناهاری به دوم، چاری را آرسيمه ماسال و ها دره شيمه شاندرمين. تالاري بري سري منديمه و هته كو تكون نييـَردمه. ويندˇمه كاسه چمه خنده به رويه مردكي كرا آ. چمن ديلی واته پي هم بوبو. مˇ نه نزك آبه، واتمه: استاد مسرورماسالي؟ واتشه: خدا تˇ بدارˇ برا جان! تˇ كي استيره؟ واتمه: ازصفريیـْمه، تهرون دره « انجمن تالشان » ی کو اومه يـْمه گزارش تهيه بكرم. واتشه: خدا شمه بدارˇ! (« خدا شمه بدارˇ! » چه تكيه كلامه ). چه يي دیمي ماچ كردˇمه و  ... ادامه ی مطلب ...

ادامه نوشته

گذری بر « ایسپی رو تا کورا » - فرزاد بختیاری مرکیه

                                                گذری بر « ایسپی رو تا کورا »

                                                                                                       فرزاد بختیاری مرکیه

اشاره : نوشتاری که ذیلاً از نظر می گذرانید مقدّمه ای است به قلم نگارنده در معرّفی نخستین مجموعه شعر تالشی " آرمین فریدی هفته خونی " ، یعنی " ایسپی رو تا کورا " که در سال ۱۳۸۵ چاپ و منتشر شده است . 

      غرض از به نمایش گذاشتن این مقدّمه ، قبل از هرچیز ، معرّفی مجموعه مذکور به علاقه مندان شعر تالشی است . باشد که مفید افتد ؛ ایدون باد !                                                         

       آنچه پیش رو دارید، نخستین مجموعه شعر شاعر و پژوهشگر جوان موسیقی تالش، آرمین فریدی هفتَه خونی (تالشَه شوونَه) است. در این مجموعه،«صد و سی»( 1 )دوبیتی تالشی « شوونَه» را از نظر می گذرانیم.( 2 )  بسیاری از اشعار این دفتر قبلا در نشریات تالشی به چاپ رسیده و در پاره ای از اجراهای گروه موسیقی داتام (آشیر) و دیگران مورد استفاده قرار گرفته اند.

       پیش از این ، شماری از دوبیتی های عامیانه (شفاهی) تالشی( ٣ )، گزیده ای از دوبیتی های مرحوم شوقی ( ٤ )و اندک دوبیتی هایی از دیگر شعرای تالش(٥ ) منتشر شده اند؛ امّا، « ایسپی رو تا کورا(سپید رود تا کورا) » اولین مجموعه دوبیتی تالشی است که به صورت جداگانه و مستقل به زیور طبع آراسته می گردد. ... ادامه ی مطلب ...

ادامه نوشته

معرّفی شاعر : ذوالفقار احمدزاده ، پدر شعر تالشی

                                       ذوالفقار احمد زاده ، پدر شعر تالشي‌

                                                                                                       دکتر علی عبدلی

 نام‌ ذوالفقار احمد زاده‌ پئنسري‌ (1942 - 1898)، شاعر و روزنامه‌ نگار انقلابي‌ تالش‌تا سال‌ 1990 تقريبا نا شناخته‌ بود. تنها گروهي‌ از سالمندان‌ و روشنفكران‌ تالش‌ شمالي‌اورا مي‌شناختند و اشعاري‌ از ايشان‌ را به‌ خاطر داشتند .

پس‌ از فروپاشي‌ شوروي‌، بر رسي‌ احوال‌ و گردآوري‌ و نشر آثار وي‌ به‌ وسيله‌ هلال‌محمد اف‌ با جديت‌ آغاز شد و با انتشار مقالاتي‌ متعدد و چند كتاب ، به‌ جهان‌ادبيات‌ معرفي‌ گرديد.

اكنون‌ با استناد به‌ همان‌ آثارو نوشته‌هاي‌ مي‌توان‌ از ذ. احمد زاده‌ به‌ عنوان‌پدر شعر تالشي‌ و يك‌ نابغه‌ ادبي‌ ياد كرد .

زمانيكه‌ در تالش‌ جنوبي‌ فرامرز مسرور با انتشار منظومه‌ خنديله‌ پئشت‌، سرودن‌ به‌زبان‌ تالشي‌ را در آغاز يك‌ شاهراه‌ قرار داد، سالهاپيش‌ از آن‌ شاعراني‌ چون‌ صدقي‌ پونلي‌و ميرزا فرهاد شهنازي‌، تقريبا همزمان‌ با احمد زاده‌،  اشعاري‌ به‌ تالشي‌ سروده‌ بودند ولي‌در تالش‌ شمالي‌ ذوالفقار احمد زاده‌ هنگامي‌ ظهور مي‌كند كه‌ هيچ‌ تجربه‌ قابل‌ اشاره‌اي‌ ازسرودن‌ به‌ زبان‌ تالشي‌ وجود نداشت‌ و ... ادامه ی مطلب ...

ادامه نوشته

ادبیات داستانی تالش - رستم خجالتی

                                                   ادبیـّات داستانی تالش

                                                                                                                   رستم خجالتی

یکی از آرزوهایم، برداشتن یک دوربین فیلمبرداری و رفتن به روستاها و ییلاقات زادگاهم و صحبت با قوم و خویش‌هایم بود. دلم می‌خواست از گذشته‌ها حرف بزنند از داستان‌ها و افسانه‌های قدیمی بگویند و من آن‌ها را ضبط کنم. این موضوع مدت‌های مدیدی ذهنم را به خود مشغول کرده بود؛ ولی هیچ گاه عملی نشد و نخواهد شد.

خیلی از کسانی که می‌خواستم با آن‌ها حرف بزنم دیگر نیستند. باجیلی نه‌نه نیست، رحیمه‌خاله نیست، هیدی مامو نیست، کامیل مامو نیست و... نیستند.

خجالتی بودنم اصلی‌ترین عامل نرفتنم بود. وگرنه، تا کنون باید ده‌ها ساعت فیلم ضبط شده داشتم. از دل این حرف‌ها و گفتگوها چندین و چند داستان بیرون می‌آمد، ولی افسوس. واین افسوس هم به جمع افسوس‌های دیگر زندگیم که شمارشان در حال افزایش است اضافه می‌شود. و ... ادامه ی مطلب ...

ادامه نوشته