تاریخ شعر تالشی - دکتر علی عبدلی
ادبیّات تالش
دکتر علی عبدلی
ازادبيات تالش هنوز فقط تا جايي كه مربوط به حوزه فرهنگ عامه است، ميتوان سخن گفت.بيرون از اين حوزه آن چه كه به چشم ميآيد، آثار نسبتاًاندكي است كه اغلب در زمينهي شعر پديد آمده و سرودن شعر نيز نهضتي استكه از سال هاي بعد از 1920 به وسيله ي تالشان آن سوي مرز، به پيشاهنگي كسانيچون زلفقار احمد زاده و مظفر نصيرلي آغاز گرديده و در ايران از سال هاي پس از1350 پي گرفته شده است. پيش از اين تاريخ چند تن از شاعران تالش، مثلصدقي پونلي، فرهاد شهنازي و سيد محمود شرفي ، دوبيتي هايي به زبان تالشي ازخود به يادگار گذاشتهاند.
چند دوبيتي نيز در دست است كه منتسب به شيخ سعد الدين كشفي و شيخجنيد و امير ساسان، يا اميره سالوك گسكري ميباشند. اگر اين موضوع تأييدشود، ردپاي شعر غيرعاميانه تالشي را تا سده ی نهم هجري نيز ميتوان دنبال كرد. در تاريخچه ي ادبيات تات و تالش ، با نام دو نفر به نامهاي شيخ مهان كشفيو شيخ سعدالدين كشفي روبرو ميشويم . اولي به استناد اطلاعاتي كه در دستميباشد (كاروند كسروي، ص 358) معاصر شيخ صدرالدين (704 - 794 ) و ازاهالي نمين اردبيل بوده . اگر چه با عنايت به اين كه زبان تالشي هنوز در اطرافنمين، روستاي عنبران رايج است و از اين رو زبان قديم نمينيها نيز در قلمروتالشي قرار ميگيرد ، ولي در نوشتههاي پيشين او را آذري و آذري زبان معرفيكردهاند و در اين كتاب نيز سروده هايش در بخش تاتي آمده است. و ... ادامه ی مطلب ...